Soundgarden: “Superunknown” (1994)

Superunknown

Commerciële doorbraak

Het voorjaar van 1994 was een vreemd voorjaar. Het bijna 24 uur op 24 uur videoclips spuiende MTV is niet meer uit de huiskamers weg te slagen, luide gitaarmuziek is de nieuwe hype, een jonge god genaamd Beck laat de wereld meezingen met zijn hit Loser (zie vorige week) en het onvolprezen Soundgarden breekt na tien jaar keihard werken in de marge definitief door met hun vierde album Superunknown. In april van dat jaar echter pleegt generatie- en regiogenoot en geestverwant Kurt Cobain op amper 27-jarige leeftijd zelfmoord. Hiermee barst de grungebubbel definitief en wordt het einde van een kortstondig, maar uiterst hevig brandend tijdperk ingeluid. Superunknown viert vandaag zijn vijfentwintigste releaseverjaardag. Camino blikt terug.

Soundgarden was bij de release van Superunknown al lang geen onbekende meer in alternatieve rockkringen. Met voorganger Badmotorfinger (1991) was de band de cultstatus al deels ontgroeid en sprongen ze mee op de kar van het grungesucces, dat eind 1991 in alle hevigheid was losgebarsten. Door intensief te toeren in Noord-Amerika en Europa gedurende 1992, onder andere als opening act voor Guns ‘n’ Roses en Faith No More en tijdens de jaarlijkse Lollapalooza Tour, maar eveneens op eigen benen, nam de status van de band aanzienlijk toe en groeiden ze samen met Nirvana en Pearl Jam uit tot één van de belangrijkste bands binnen de grunge. Maar het viertal leek vastberaden om met hun volgend album nog grootser uit te pakken. Het verklaart, samen met de tijd die frontman Chris Cornell en drummer Matt Cameron eveneens spendeerden in de kortstondige, maar succesvolle superband Temple Of The Dog, de twee en half jaar die er tussen de release van Badmotorfinger en Superunknown zitten.

Soundgarden begint eind 1992 te schrijven aan de teksten en de muziek van hun vierde album. De opnames van de plaat vinden gedurende de gehele zomer van 1993 plaats in de Bad Animals Studio in thuisstad Seattle. Niet met Terry Date, die hun twee vorige albums had geproducet, maar wel met Michael Beinhorn, een man die eerder al gewerkt had met Herbie Hancock, Red Hot Chili Peppers, Violent Femmes en Soul Asylum. Volgens gitarist Kim Thayil was de belangrijkste reden voor de verandering het feit dat de band op zoek was naar een andere aanpak en een producer die niet een uitgesproken, typische stijl had. Diezelfde Thayil zou later over het opnameproces van Superunknown verklaren dat de band veel meer dan bij de vorige albums aandacht en tijd schonk aan het schrijfproces en de arrangementen van de afzonderlijke songs. En dat Beinhorn de vier individuele bandleden daarbij veel meer vrijheid en verantwoordelijkheid gaf. Op aanraden van Pearl Jam- gitarist Stone Gossard, lieten ze het album mixen door de ervaren Brendan O’ Brien, een beslissing waar ze alle vier achteraf bijzonder tevreden over waren. Het resultaat van dat intensieve proces wordt in maart 1994 gereleaset als Superunknown, hun vierde album, een plaat waarop de band een hele stap vooruit zet. Zowel muzikaal als in het tekstmateriaal sluipt er heel wat subtiliteit en een grotere gelaagdheid de songs binnen. Je hoort een band die overduidelijk aan zijn songmateriaal heeft gewerkt. Waar Cornell met zijn indrukwekkende strot op eerder werk vooral op de voorgrond stond, staat zijn zang op deze plaat meer in het teken van de songs, wat duidelijk hoorbaar is in nummers als Fell On Black Days, Spoonman en The Day I Tried to Live. Daarnaast dringen meerdere invloeden zich op, zoals in de dikke radiohit Black Hole Sun, die volgens Thayil overduidelijk geïnspireerd is door The Beatles. Over zijn teksten verklaart Cornell, die destijds erg kampte met verslavingen en depressies, later dat hij zich meermaals heeft laten inspireren door het werk van de bekende dichteres Sylvia Plath, wat zijn lyrics een subtielere onderlaag en een dosis donkere humor meegeeft die hij voordien nog niet verkend had. Al die elementen samen maken van Superunknown een uitstekend en mooi uitgebalanceerd werkstuk. 

Het succes is instant. Superunknown komt meteen binnen op nummer 1 in de Billboard 200 en wordt wereldwijd het best verkochte album voor Soundgarden. De plaat wordt genomineerd voor een Grammy Award voor Best Rock Album, een prijs die het kwartet uiteindelijk aan The Rolling Stones moet laten. Ze winnen de prijs echter wel in de categorie Best Metal Performance (voor de single Spoonman) en Best Hard Rock Performance (voor Black Hole Sun). Het is een terechte bekroning voor een band die van in de prille begindagen hard gewerkt heeft voor zijn succes en mee de carrières van bands als Nirvana, maar vooral Pearl Jam heeft in de hand gewerkt. Tegelijk bleek het succes van Superunknown ook een beetje het begin van het einde. Twee jaar later brengt het viertal met Down on the Upside nog wel een waardige opvolger uit, maar het album wordt een commerciële flop. De creatieve meningsverschillen hebben intussen het imago van de band al een beetje bezoedeld, wat uiteindelijk de hoofdreden blijkt voor hun spilt in 1997. De vier leden zetten hun carrière daarna verder in verschillende projecten, waarbij vooral Cornell (solo en als frontman van Audioslave) en drummer Matt Cameron, die in 1998 de vaste drummer wordt van Pearl Jam, nog successen boeken. In 2010 komt de band opnieuw bij elkaar en maakt het in 2012 met King Animal zelfs een nieuw album. Maar het echte succes van de hoogdagen hebben ze helaas nooit meer benaderd. Op 18 mei 2017 pleegt Chris Cornell, die heel zijn leven heeft gekampt met depessies, zelfmoord in zijn hotelkamer in Detroit, nauwelijks enkele uren nadat hij er met Soundgarden had opgetreden in het Fox Theatre. Hij werd 52. Met zijn dood verliest de rockmuziek één van de technisch en emotioneel beste stemmen van zijn generatie en een icoon voor vele rockfans die met zijn muziek opgroeiden.

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s